Yeni bir binada yangın dolabı gerekip gerekmediği yalnızca yapı ruhsatının bulunmasına göre belirlenmez. Binanın kullanım amacı, yüksekliği, kapalı alanı ve tehlike sınıfı birlikte değerlendirilir. Yangın dolabı gereken yapılarda sistem; su deposu, pompa, boru hattı ve diğer yangın tesisatıyla birlikte projelendirilmelidir.
Yeni bina yangın dolabı zorunluluğu ruhsat aşamasında kontrol edilirken, uygulamanın onaylı projeye uygunluğu yapı kullanma izni öncesinde incelenir. Sonradan gerçekleştirilen tadilatlarda ise değişikliğin kapsamı ve binanın kullanım amacına etkisi belirleyicidir.
İmar Mevzuatında Yangın Dolabı: Ruhsat Aşamasında Proje Onayı
Yapı ruhsatı başvurusunda mimari, mekanik ve elektrik projelerinin Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e uygun olması gerekir. Yangın algılama ve söndürme projeleri de gerekli hâllerde diğer tesisat projelerinden ayrı hazırlanarak yetkili idarenin değerlendirmesine sunulur.
Yönetmelik kapsamında yüksek binalar ile toplam kapalı kullanım alanı 1.000 metrekareden büyük imalathane, atölye ve depolarda yangın dolabı zorunludur. Ayrıca sağlık, eğitim, konaklama ve toplanma amaçlı yapılar gibi belirli bina sınıflarında da ilgili koşullar doğrultusunda sistem kurulması gerekir.
Yapı ruhsatı yangın dolabı projesinde şu unsurlar gösterilmelidir:
- Dolapların yerleri ve hizmet verdiği alanlar
- Hortum tipi, çapı ve uzunluğu
- Boru güzergâhı ve çapları
- Gerekli basınç ve debi değerleri
- Yangın pompası ile su deposunun kapasitesi
Proje, dolapların yalnızca sayısını değil yangın sırasında çalışmasını sağlayacak su kaynağını ve hidrolik şartları da kapsamalıdır.
Eski Binada Tadilat Yapılınca Güncel Yönetmeliğe Uyum Zorunlu mu?
Eski bir binada boya, zemin kaplaması veya benzeri sınırlı bir yenileme yapılması, güncel yangın hükümlerinin otomatik olarak bütün binaya uygulanacağı anlamına gelmez. Ruhsata tabi olmayan ve yangın güvenliğini etkilemeyen küçük işlemlerde genellikle binanın ruhsat tarihinde geçerli esaslar dikkate alınır.
Buna karşılık kullanım amacı değişikliği, yapı yüksekliğinin artırılması, esaslı tadilat veya mekanik tesisat değişikliği yapılması hâlinde güncel şartlara uyum gündeme gelebilir. Örneğin bir ofisin sağlık kuruluşuna, deponun üretim alanına veya konutun konaklama tesisine çevrilmesi mevcut yangın sistemlerinin yeniden değerlendirilmesini gerektirir.
Tadilat yangın dolabı uygulamasının yalnızca değiştirilen bölümü mü yoksa binanın daha geniş bir kısmını mı kapsayacağı; tadilat projesi, kullanım sınıfı ve bölümlerin yangına dayanıklı biçimde ayrılıp ayrılmadığı incelenerek ilgili idare tarafından belirlenir. Bu nedenle uygulamadan önce belediye ve yetkili proje müellifiyle uygunluk kontrolü yapılmalıdır.
Bina Kullanma İzni İçin Yangın Dolabı Yerleşim Denetimi
Yapı kullanma izin belgesi aşamasında yetkili idare, yangın tesisatının onaylı projeye uygun şekilde yapılıp yapılmadığını ve çalışır durumda olup olmadığını kontrol eder. Denetimde dolapların görünürlüğü, erişilebilirliği ve aralarındaki mesafe incelenir. Dolaplar normal şartlarda her katta ve yangın bölümlerinde, aralarındaki uzaklık 30 metreyi aşmayacak şekilde yerleştirilmelidir. Sprinkler sistemi ve itfaiye su alma ağzının bulunduğu uygun uygulamalarda bu mesafe 45 metreye kadar çıkabilir.
Ayrıca hortum, vana ve lansın çalışması; pompanın devreye girmesi ve uç noktadaki basınç ile debinin projeyi karşılaması test edilmelidir. Eksel Yangın, yeni yapı ve tadilat projelerinde yangın dolabı gereksinimlerinin belirlenmesi, projelendirme, uygulama ve uygunluk kontrolleri için profesyonel destek sunar.
