Fabrika ve üretim tesislerinde yanıcı ham maddeler, sıcak işlemler, elektrikli makineler ve yüksek miktarda stok aynı ortamda bulunabilir. Bu nedenle fabrika yangın dolabı sistemi, standart bir bina tesisatından daha ayrıntılı risk değerlendirmesi gerektirir.
Yangın dolapları başlangıç aşamasındaki yangına müdahale etmek amacıyla kullanılır. Ancak doğru sonuç için dolap tipi, hortum yapısı, söndürücü madde, su rezervi ve pompa kapasitesi tesisin üretim faaliyetlerine göre belirlenmelidir.
BYKHY’de Endüstriyel Binalara Özel Yangın Dolabı Gereksinimleri
Binaların Yangından Korunması Hakkında Yönetmelik’e göre yüksek binalar ile toplam kapalı kullanım alanı 1.000 metrekareden büyük imalathane, atölye ve depolarda yangın dolabı yapılması zorunludur. Daha küçük bir tesisin kapsam dışında kalması ise hiçbir önlem gerekmeyeceği anlamına gelmez. Kullanılan maddeler ve üretim süreçleri ilave sistem ihtiyacı doğurabilir.
Üretim tesisi yangın dolabı her katta ve yangın duvarlarıyla ayrılmış her bölümde erişilebilir olmalıdır. Dolaplar arasındaki mesafe normal şartlarda 30 metreyi geçmemelidir. Bina yağmurlama sistemiyle korunuyor ve katlarda itfaiye su alma ağzı bulunuyorsa bu mesafe 45 metreye kadar çıkarılabilir.
Dolapların koridor çıkışlarına ve merdiven sahanlıklarına yakın, kolay görülebilen noktalara yerleştirilmesi gerekir. Önleri palet, ürün veya makineyle kapatılmamalı; içlerinde yangın ekipmanı dışında malzeme saklanmamalıdır.
Kimyasal, Boya ve Yanıcı Madde Depolanan Alanlarda Köpüklü Dolap Zorunluluğu
Boya, solvent, yakıt ve benzeri yanıcı sıvıların bulunduğu alanlarda yalnızca su kullanılması uygun olmayabilir. Basınçlı su, bazı sıvı yangınlarında yanan maddenin çevreye yayılmasına ve yangının büyümesine neden olabilir. Bu tür risklerde köpük, yanıcı sıvının üzerini örterek oksijen temasını azaltır ve yeniden tutuşmayı sınırlandırır.
Ancak her kimyasal veya boya deposunda köpüklü yangın dolabı bulunmasının koşulsuz bir zorunluluk olduğu söylenemez. Kullanılacak sistem; maddenin güvenlik bilgi formu, parlama noktası, suyla tepkimesi, depolama miktarı ve yangın senaryosu dikkate alınarak seçilir.
Risk analizinde köpüklü müdahale gerekli görülürse köpük tankı, oranlayıcı ve uygun lans içeren endüstriyel yangın dolabı kurulabilir. Su ile tepkimeye giren kimyasallarda ise farklı söndürme maddeleri veya özel sabit sistemler gerekebilir. Nihai karar onaylı yangın projesine dayanmalıdır.
Boru Hattı Basıncı ve Debi: Endüstriyel Alanda Hesaplama Farkı
Yangın dolabının bulunması kadar hortum ucunda yeterli basınç ve debinin sağlanması da önemlidir. Eğitilmiş müdahale personeli bulunmayan yapılardaki yarı sert hortumlu dolaplarda tasarım debisi 100 litre/dakika, tasarım basıncı ise 400 kPa olmalıdır.
Yetişmiş yangın söndürme görevlilerinin kullanacağı yassı hortumlu dolaplarda tasarım debisi 400 litre/dakikaya çıkarken basıncın en az 400 kPa olması gerekir. Lüle girişindeki basınç 900 kPa’ı aşarsa basınç düşürücü kullanılmalıdır.
Yüksek riskli endüstriyel alanlarda eş zamanlı çalışacak dolap, sprinkler ve hidrantlar da hesaba katılır. Bu nedenle boru çapı, pompa kapasitesi ve su deposu yalnızca bina alanına bakılarak seçilemez; sistemin tamamı hidrolik hesapla doğrulanmalıdır.
Eksel Yangın, endüstriyel yangın dolabı zorunluluğu ve tesis risklerinize uygun sistem seçimi için projelendirme, kurulum ve bakım desteği sunar.
